دو طريق مورد پسند [ دو راوى مشهور قرّاء ] اخذ مىكند . قرائتهاى شاذ در نظر كرمانى در حقيقت همان نظر ابن جزرى و تمام متأخران است كه قرائتهاى ما بعد قرائتهاى دهگانه يعنى قرائتهاى « ابن محيصن ، يزيدى ، حسن بصرى ، اعمش » را شاذ مىدانند . صاحب كتاب « اتّحاف » مىگويد : « قرائتها به نسبت تواتر و عدم تواتر به سه دسته تقسيم مىشوند ؛ قسمى كه بر تواتر آن اتفاق نظر است كه هفت قرائت مشهور هستند و قسمى كه در آن اختلاف است و قول صحيح‌تر و بلكه قول صحيح كه مشهور تواتر آن است - چنان كه گذشت - قرائتهاى سه نفر بعد يعنى قرائتهاى ابو جعفر يزيد بن قعقاع ، يعقوب بن اسحاق حضرمى و خلف بن هشام است ، دسته‌اى كه بر شاذ بودن آن اتفاق نظر است كه قرائتهاى چهار نفر بقيه مىباشد . » « 1 » . در روايت قرائتهاى شاذ بين كرمانى و ابو حيّان هماهنگى فراوان مشاهده مىشود كه شايد به خاطر منابع مشترك اين دو باشد ، چون هر دو از « اللوامح » و « الكامل » هذلى و ديگر كتابهاى شواذ نقل مىكنند امّا كرمانى آن گونه كه پيداست ، بيش از ابو حيان از مراجع شواذ در اختيار داشته است ، با اين همه ، اين مطلب بر خلاف نظر نولد كه است كه قطعا از كرمانى بىخبر بوده است . در تعداد روايتهايى كه از او نقل كرده‌ايم ، اين مطلب روشن است كه با روايتهاى البحر المحيط هماهنگ است و يا نسبت به آن يا همهء منابع ، منحصر به فرد است . كافى است اين مثال را كه به اين معنا رهبر است ، بياوريم . در البحر المحيط ، آمده است : « ابن عطيّه مىگويد : « عاصم و گروهى « دمت » « 2 » خوانده‌اند و قاريان مدينه ، ابن كثير و ابو عمرو به كسر « دال » « دمت » خوانده‌اند . آنچه كه در كتابهاى قرائتها آمده ، آن است كه قاريان هفتگانه « دمت حيّا » به ضمّ دال خوانده‌اند و با مطالعهء برخى از قرائتهاى شاذ ، قرائت ( دمت ) را نه در شواذّ قرائتهاى هفتگانه يافته‌ايم و نه در جاى ديگر . » « 3 » اين در حالى است كه اين قرائت [ دمت ] قرائت ابن مسعود است كه در

--> ( 1 ) احمد بن محمد البنا الدّمياطى ، اتّحاف فضلاء البشر ، ص 9 . ( 2 ) مريم ( 19 ) بخشى از آيهء 31 . ( 3 ) ابو حيّان محمد بن يوسف بن على الاندلسى ، البحر المحيط ، ج 6 ، ص 187 .